DE OPENBARING VAN DE VROUW
- Ellen Hamberg
- 4 dagen geleden
- 6 minuten om te lezen
Kunst vanuit een vrouwelijk perspectief. Kunst waarbij de wereld niet door een mannelijke God is geschapen. Kunst waar de zachte vormen van het vrouwenlichaam worden ingezet als kracht. Als de basisvormen van onze wereld, terug te vinden in de bergen, zeeën, rivieren en bossen. Waarbij de cruciale rol van vrouwen niet langer wordt genegeerd en het een plek opeist in de geschiedenis en wereld van nu. Dat is de kunst van de Amerikaanse kunstenares Judy Chicago en nu te zien in de tentoonstelling Judy Chicago: Revelations in het Joods Museum in Amsterdam.
Revelations begint met een indrukwekkende binnenkomer, de grootschalige tekening In the Beginning (1982). Het is Chicago’s antwoord op de scheppingsmythen vanuit mannelijk perspectief. Het donker van het niets wordt kleurrijk verlicht door de accenten van het vrouwenlichaam. In combinatie met krachtige teksten vraagt Chicago aandacht voor de cruciale rol van vrouwen in het scheppingsverhaal. Het is het begin van een tentoonstelling waar elk kunstobject beladen is met kritische vragen over maatschappelijke onderwerpen en de westerse kunstgeschiedenis.
In de zes decennia van Chicago’s carrière vormen de onderbelichte vrouwen in de westerse culturele canon de rode draad in haar kunst. Haar projecten kaarten verschillende onderwerpen aan zoals de geboorte, mannelijkheid, Joodse identiteit, machtsdynamiek en klimaatverandering. Revelations neemt je op pakkende wijze mee naar de drijfveren van haar kunst.
De tentoonstelling vervolgt haar weg langs de schetsen van het bekendste werk van Judy Chicago: The Dinner Party (1974-1979). The Dinner Party is een kunstinstallatie waar de prestaties van 1038 invloedrijke vrouwen uit de geschiedenis worden geëerd. Drie rijen tafels staan in de vorm van een driehoek opgesteld als een groot ceremonieel banket en elke tafel licht een belangrijke vrouw in de (westerse) cultuurgeschiedenis uit. Dit grote kunstwerk heeft echter een vaste standplaats in het Brooklyn Museum in New York en kan niet zomaar een oceaan worden overgeheveld. Het onderzoek voor dit baanbrekende kunstwerk neemt een belangrijke plek in binnen de tentoonstelling. Aan de basis van deze imposante kunstinstallatie ligt een manuscript waar de tentoonstelling haar naam aan ontleend. Curator Hans Ulrich Obrist heeft de thema’s van de hoofdstukken uit het manuscript als uitgangspunt genomen voor de opbouw van de tentoonstelling. Hierbij ligt de nadruk op haar werk in Prismacolor, dat wordt uitgediept met archiefmateriaal en videowerk.
Ondertussen ben ik nog steeds in het eerste deel van de tentoonstelling, waar de stem van Chicago me langs haar schetsen voert. Wat houdt haar bezig? Waar schuurt de maatschappij? Haar kunst is persoonlijk en tegelijkertijd voor zoveel mensen relevant. Het zet je aan het denken over hoe de mensen elkaar, de aarde en dieren behandelen.
In het tweede deel van de tentoonstelling wordt de positie van de vrouw te midden van patriarchale structuren in verband gebracht met onderwerpen als klimaatverandering en toxische masculiniteit. In de serie The End: A Meditation on Death and Extinction (2012-2018) duidt Chicago een verband aan tussen de vernietiging van de natuur door de mens en de onderdrukking van vrouwen. Het bevrijden van vrouwen zal, volgens haar, een positieve invloed hebben op een respectvolle omgang met alle levende wezens op onze aarde.
Het spreekt mij vooral aan dat bij het vormgeven van deze thema’s de esthetische uitstraling van de kunstwerken niet het doel is. In plaats de ogen te bevredigen, doet het een beroep op je gevoel. De intense gezichtsuitdrukkingen van mannen, die uit alle macht hun emoties proberen te controleren, de afgehakte boomstammen en ijsberen op een veel te kleine ijsschots, het veroorzaakt een gevoel van ongemak. Chicago’s kunst is een katalysator voor de bewustwording van de staat van de wereld.
Van begin tot het einde schreeuwen de kunstwerken om aandacht voor vrouwen, voor genderrollen, voor dieren en de natuur. Revelations sluit af waar het begon met de creatie van de wereld door één God. Een God die niet puur mannelijk of puur vrouwelijk is, maar één die wordt gekenmerkt door de lichamen van allebei. Chicago grijpt terug naar de essentie van het mens zijn, naar de basis van de wereld zoals we hem kennen en zoals die zou kunnen zijn.
Judy Chicago: Revelations, de eerste solotentoonstelling van Chicago in Nederland, is tot en met 23 augustus te zien in het Joods Museum in Amsterdam.
Ellen Hamberg is historicus en boekenwurm. Met de focus op publieksgeschiedenis en cultureel erfgoed loopt vrouwengeschiedenis en feminisme als een rode draad door haar onderzoek. Naast het werk als boekverkoper bij Van der Velde Boeken is haar vrije tijd gevuld met lezen, sporten & thee drinken.
- ENGLISH BELOW -
Art from a woman-centered perspective. Art in a world not created by a male God. Art in which the soft forms of the female body are used as a source of strength. As the fundament of our world, reflected in mountains, seas, rivers, and forests. Where the crucial role of women is no longer ignored. Instead, it claims its rightful place in both history and the present day. This is the art of the American artist Judy Chicago, now on view in the exhibition Judy Chicago: Revelations at the Jewish Museum in Amsterdam.
The exhibition starts off impressively, with the enormous drawing In the Beginning (1982). It’s Chicago’s answer to the male-centered creation myths in Western art. The darkness of the void is colourfully illuminated by the features of the female body. Together with powerful script Chicago demands attention for the crucial role of women in the creation myths. It’s the start of an exhibition where every piece of art is charged with critical questions about subjects in society and the Western art history.
Throughout Chicago’s six-decade career, marginalized women in the Western cultural canon form the consistent thread in her art. Her projects address a range of subjects, including birth, masculinity, Jewish identity, power dynamics, and climate change. Revelations shows you the driving force of her work in a compelling way.
The exhibition continues its journey through the sketches of Judy Chicago’s best-known work: The Dinner Party (1974–1979). The Dinner Party is an art installation honouring the achievements of 1,038 influential women throughout history. Three rows of tables are arranged in a triangular formation like a grand ceremonial banquet, with each table highlighting an important woman in (Western) cultural history. However, this monumental artwork has a permanent home at the Brooklyn Museum in New York and cannot simply be transported across an ocean. So, for this exhibition the research behind The Dinner Party occupies an important place, showing its groundbreaking influence. At the foundation of this monumental art installation lies a manuscript from which the exhibition takes its name. Curator Hans Ulrich Obrist has used the themes of the manuscript’s chapters as a guiding framework for the exhibition. The focus is on Chicago’s work in Prismacolor, further explored through archival material and video works.
Meanwhile I am still in the first part of the exhibition, where the voice of Chicago leads me through her sketches. What concerns her? Where is society failing? Her art is personal and relevant for so many people at the same time. It makes you reflect on how humans treat each other, the earth and animals.
In the second part of the exhibition, the position of women within patriarchal structures is connected to issues such as climate change and toxic masculinity. In the series The End: A Meditation on Death and Extinction (2012–2018), Chicago highlights a link between the destruction of nature by humans and the oppression of women. According to her, the liberation of women will have a positive impact on fostering a respectful relationship with all living beings on our planet.
What appeals to me most is that in shaping these themes, the aesthetic appeal of the artworks is not her primary goal. Rather than pleasing the eyes, they engage your feelings. The intense facial expressions of men struggling to control their emotions, the felled tree trunks, and polar bears on a far-too-small ice floe. All of it creates a sense of discomfort. Chicago’s art acts as a catalyst for awareness of the state of the world.
From beginning to end, the artworks demand attention, for women, for gender roles, for animals, and for nature. Revelations concludes where it began, with the creation of the world by a single God. A God who is neither purely male nor purely female, but one characterized by the bodies of both. Chicago returns to the essence of being human, to the foundations of the world as we know it and as it could be.
Judy Chicago: Revelations, the first solo exhibition of Chicoga in the Netherlands, is on display in the Jewish Museum of Amsterdam, until the 23th of August.
Ellen Hamberg is a historian and a bookworm. With a focus on public history and cultural heritage, women’s history and feminism run as a common thread throughout her research. In addition to her work as a bookseller at Van der Velde Boeken, she spends her free time reading, exercising, and drinking tea.
Opmerkingen