VROUWELIJKE (SEKS) STEM
- Jasmijn Groot
- 7 mei 2022
- 8 minuten om te lezen
De jaren 80 staan vooral bekend om de laatste grote ontwikkelingen op het politieke wereldtoneel die de Koude Oorlog tot een einde zouden brengen. We denken dan vaak aan het Reaganism in Amerika, de glasnost en perestrojka van Gorbatsjov, en de herfsttij van de Berlijnse Muur. Het was echter ook de tijd van grote sociale veranderingen, zo ook in Nederland. MTV en kabeltelevisie deden hun intrede, alsmede een grote economische recessie en bijkomende (jeugd)werkloosheid - wat kraakbewegingen en de ontvoeringen van prominente mensen uit het bedrijfsleven in de hand werkten. Maar het was ook voedingsbodem voor opvallend ondernemerschap. De populaire Netflix-serie Dirty Lines volgt het verhaal van de mensen die als eersten in Nederland een telefonische sekslijn begonnen.
06-Cowboys
Voor de Tindergeneratie is het misschien moeilijk te bevatten, maar vroeger belden talloze mensen voor 50 cent per minuut naar zogenaamde 06-nummers om dames te horen krijgen die hard kreunden en steunden. De Amsterdamse broers Harold en George Skene hadden in die business een primeurtje. Zij stichtten tijdens de tweede helft van de jaren 80 als eerste in Nederland een waar imperium van zulke sekslijnen in Amsterdam. Het geld stroomde met bakken binnen. Maar na het razendsnelle succes ging het met het bedrijf even snel weer bergafwaarts. In Dirty Lines worden de capriolen van de broers, die Frank (Minne Koole) en Ramon Stigter (Chris Peters) worden genoemd, in beeld gebracht.
Als bedenker Pieter Bart Korthuis zijn belangrijkste bron van inspiratie direct had overgenomen, had de serie er heel anders uitgezien. Dirty Lines is namelijk gebaseerd op het boek 06-Cowboys: Een verhaal rond het ontstaan van de 06-sekslijnen van Fred Saueressig, die zelf met de broers Skene in zee ging. Zijn verhaal biedt wel duidelijk de grote lijnen voor het script van Dirty Lines: het misverstand over het niet werken van de in hun garage zelfgefabriceerde sekslijnen, die in werkelijkheid allemaal bezet blijken te zijn; de overbelasting van het telefoonnetwerk door een televisiespotje, met brand in een onderzeeër tot gevolg; en het compleet dronken voeren van een Britse techneut om te voorkomen dat hij gloednieuwe technologie bij de concurrenten in Rotterdam gaat installeren. Het is volgens Saueressigs boek allemaal écht gebeurd. En in Dirty Lines komt het allemaal voorbij.
Maar het boek van Saueressig gaat alleen over de belevenissen van de broers Skene en hun compagnons. Voor de gebeurtenissen die hun overwegend vrouwelijk personeel meemaken is weinig aandacht. Dat de broers Skene en Saueressig jonge en aantrekkelijke meiden, die overwegend psychologie studeren, inhuurden om als secretaresses aan de slag te gaan of om de ‘vieze bandjes’ in te spreken, dat komt in het boek natuurlijk wel even aan bod. Maar dat is maar heel vluchtig. Wanneer de meestal naamloze vrouwen genoemd worden, blijft de nadruk liggen op de ingenieuze wijze waarop de gladde zakenmannen het vrouwelijk schoon inzetten om hun bedrijf elan te geven en wat dat in munt uitslaat voor hun jonge sekslijnenbedrijf. Bovenal laat Saueressig zich ruim dertig jaar na de feiten nog steeds uitermate denigrerend uit over deze jonge vrouwen. Dat was misschien dan wel ‘normaal’ in de jaren 1980, maar dat zou het niet meer moeten zijn in het tweede decennium van de 21ste eeuw.
Het is goed te begrijpen dat bedenker Pieter Bart Korthuis voor een dilemma stond. Moest hij de woorden van Fred Saueressig nauwkeurig volgen en een serie maken gebaseerd op de historische realiteit vanuit de ogen van de 06-Cowboys, waar dus ook seksisme een onderdeel van zou zijn? Of moest hij het materiaal aanpassen?
Voor beide opties vallen natuurlijk voor- en tegenargumenten te geven. Een getrouwe verfilming van Saueressigs boek zou in zijn eigen recht best een interessant resultaat kunnen hebben opgeleverd. Korthuis wist echter dat de jaren 1980 ook de tijd was van een heel andere interessante ontwikkeling. De wetenschappelijke wereld ging vrouwen namelijk eindelijk serieus nemen als onderzoeksveld. Zo ook de seksuologie, die natuurlijk in zekere zin gelieerd was aan het sekslijn-fenomeen waar de gebroeders Skene mee bezig waren. Korthuis heeft deze ommeslag gepersonifieerd in de vorm van het fictieve personage Marly Solomon (Joy Delima). Zij loopt tijdens haar studie seksuologie het kantoor van de Stigters binnen als inspreekster van 'vieze bandjes', maar langzaam groeit ze uit tot de 'sexpert' van het bedrijf. Samen met haar vriendin Janna (Julia Akkermans) wilt ze ondertussen voor haar afstudeerscriptie vrouwelijke seksualiteit gaan onderzoeken. Dat is natuurlijk een dikke knipoog naar onze wijlen godmother van de seksuologie, Ellen Laan (1962-2022), aan wie de eerste aflevering is opgedragen.
Door de verhaallijnen van de Stigters te complimenteren met die van Marly komen er interessante kwesties op over gender en seksualiteit. Waar de Stigters al rond de dertig zijn, relaties hebben en naar verwachting gezinnetjes stichten, is Marly pas rond de twintig en heeft ze van jongs af aan meegekregen dat seksualiteit is kwalijks is. Ze wordt zelfs uit huis gezet nadat haar ouders erachter komen dat ze ‘vieze bandjes’ inspreekt. Op zichzelf wonen geeft haar echter de mogelijkheid tot de openlijke ontdekking van haar eigen seksualiteit. De Stigters ervaren hun eigen gendergerelateerde problemen in hun werk- en privéleven. Zo heeft Frank er moeite mee als hij bekend komt te staan als telepooier. En Ramon worstelt met zijn seksuele oriëntatie en alle aardverschuivende gevolgen als hij ooit uit de kast zou komen. De mannen behoren ook duidelijk tot een oudere garde dan de vrouwen, overtuigd van inmiddels achterhaalde ideeën over seksualiteit – dat mannen moeten neuken, omdat ze vol zitten met zaad dat vrij wil bijvoorbeeld. De verhalen van de vrouwen kaarten aan dat zij daardoor op seksueel gebied lange tijd over het hoofd zijn gezien en dat zij daar verandering in willen brengen.
Vrouwelijke stem
Marly, en met haar de recenter aanvoelende geschiedenis van de vrouwelijke seksualiteit, zorgt voor een frisse wind door het boek van Fred Saueressig, dat door gelikte mannen wordt gedomineerd en daarmee aanzienlijk gedateerd overkomt. Dat het bovendien niet de broers Stigter zijn die hun eigen verhaal vertellen, maar dat Marly dat doet, symboliseert verder dat de makers vrouwen ook de stem willen geven die zij verdienen.
'Dirty Lines' is nu te zien op Netflix.
Jasmijn Groot is genderhistorica. Ze publiceert artikelen voor onder andere Opzij en Winq en stelt haar expertise ter beschikking aan verschillende multimedia. Jasmijn studeerde Geschiedenis en Oudheidkunde aan de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit.
- ENGLISH BELOW -
The 1980s are mainly known for the final major developments on the political world stage that would bring the Cold War to an end. We often think of Reaganism in America, Gorbachev’s glasnost and perestroika, and the twilight of the Berlin Wall. However, it was also a time of major social change, including in the Netherlands. MTV and cable television were introduced, along with a major economic recession and rising (youth) unemployment—fueling squatter movements and the kidnappings of prominent business figures. But it was also fertile ground for striking entrepreneurship. The popular Netflix series Dirty Lines follows the story of the people who first started a telephone sex line in the Netherlands.
06-Cowboys
For the Tinder generation, it may be hard to imagine, but in the past countless people called so-called 06 numbers, paying 50 cents per minute to hear women moan. The Amsterdam brothers Harold and George Skene were pioneers in that business. In the second half of the 1980s, they built the first true empire of such sex lines in Amsterdam. Money poured in. But after rapid success, the company declined just as quickly. In Dirty Lines, the antics of the brothers—renamed Frank (Minne Koole) and Ramon Stigter (Chris Peters)—are portrayed.
If creator Pieter Bart Korthuis had directly followed his main source of inspiration, the series would have looked very different. Dirty Lines is based on the book 06-Cowboys by Fred Saueressig, who himself worked with the Skene brothers. His story clearly outlines the main plot points of the series: the misunderstanding about the supposedly non-functioning sex lines they built in their garage—which in reality turned out to be constantly busy; the overload of the telephone network caused by a TV commercial, resulting in a fire in a submarine; and getting a British technician completely drunk to prevent him from installing brand-new technology for competitors in Rotterdam. According to Saueressig’s book, it all really happened—and it all appears in Dirty Lines.
However, Saueressig’s book focuses only on the experiences of the Skene brothers and their associates. Little attention is given to the events experienced by their predominantly female staff. The fact that the Skene brothers and Saueressig hired young, attractive women—mostly psychology students—as secretaries or to record the “dirty tapes” is mentioned, but only briefly. When these mostly unnamed women are discussed, the emphasis remains on how cleverly the smooth businessmen used female beauty to boost their company and how much money it brought in. Moreover, even more than thirty years later, Saueressig still speaks in a highly derogatory way about these young women. That may have been considered “normal” in the 1980s, but it should no longer be acceptable in the 21st century.
It’s easy to understand that creator Pieter Bart Korthuis faced a dilemma: should he closely follow Saueressig’s words and create a series based on historical reality from the perspective of the 06-Cowboys—including its sexism—or should he adapt the material?
There are, of course, arguments for both approaches. A faithful adaptation of Saueressig’s book could have been interesting in its own right. However, Korthuis also recognized that the 1980s marked another important development: the scientific world finally began to take women seriously as a subject of research. This was also true in sexology, which was in some ways connected to the sex line phenomenon the Skene brothers were building. Korthuis personified this shift in the fictional character Marly Solomon (Joy Delima). As a sexology student, she enters the Stigters’ office as a voice actress for “dirty tapes,” but gradually grows into the company’s “sexpert.” Meanwhile, together with her friend Janna (Julia Akkermans), she aims to research female sexuality for her thesis. This is a clear nod to the late “godmother” of sexology, Ellen Laan (1962–2022), to whom the first episode is dedicated.
By complementing the Stigters’ storyline with Marly’s, the series raises interesting questions about gender and sexuality. While the Stigters are in their thirties, in relationships, and expected to start families, Marly is in her early twenties and has been raised to believe that sexuality is something shameful. She is even thrown out of her home when her parents discover she records “dirty tapes.” Living on her own, however, gives her the opportunity to openly explore her sexuality. The Stigters face their own gender-related struggles in both work and personal life. Frank, for example, struggles with being labeled a “telephone pimp,” while Ramon wrestles with his sexual orientation and the potentially life-altering consequences of coming out. The men clearly belong to an older generation, holding outdated beliefs about sexuality—such as the idea that men must have sex because they are “full of seed” that needs release. The women’s stories highlight how they have long been overlooked in sexual matters and their desire to change that.
Female voice
Marly—and with her, the more contemporary perspective on the history of female sexuality—brings a breath of fresh air to Fred Saueressig’s book, which is dominated by slick businessmen and therefore feels quite dated. The fact that it is not the Stigter brothers telling their own story, but Marly, further symbolizes that the creators aim to give women the voice they deserve.
'Dirty Lines' is now available on Netflix.
Jasmijn Groot is a gender historian. She publishes articles for, among others, Opzij and Winq, and offers her expertise to various multimedia platforms. Jasmijn studied History and Classical Studies at the University of Amsterdam and the VU University.
Opmerkingen