HET GEZICHT VAN ONRECHT
- Jasmijn Groot
- 18 feb 2023
- 7 minuten om te lezen
Het is niet alleen met huiveringwekkende indrukken waarmee regisseuse Chinonye Chukwu het publiek wilt herinneren aan het geweld dat bij racisme komt kijken. In haar nieuwe film Till kiest ze voor een ander opvallend onderdeel van het verhaal van Emmett Till (1941-1955). Till kwam om het leven door een racistische daad in de Amerikaanse staat Mississippi. Een staat waar hij niet eens vandaan kwam.
In maart 2022 ondertekende de Amerikaanse president Joe Biden de Emmett Till Antilynching Act. Sindsdien wordt de praktijk van lynchen, het buitenrechtelijk doden van een individu door een menigte, bestraft als een haatmisdrijf, met een maximale gevangenisstraf van dertig jaar. De wet is vernoemd naar het slachtoffer van één van de gruwelijkste lynchings in mensenheugenis, die van Emmett Till. De destijds veertienjarige jongen werd door een aantal witte mannen ontvoerd, gemarteld en vermoord, omdat hij zou hebben geflirt met een witte vrouw – een sociale interactie die in de staat Mississippi ten tijde van de Jim Crow wetten niet toegestaan was.
Emmett’s moeder Mamie Till (1921-2003) wist internationale aandacht te trekken door een beeld te koppelen aan de verschrikkingen van de segregatie en het racisme in het diepe zuiden. Het beeld van haar verschrikkelijk verminkte zoon. Mamie liet de pers foto’s maken van Emmetts gezicht, dat extreem was opgezwollen omdat hij in een rivier was gedumpt, en ze liet zijn doodskist open tijdens zijn begrafenis zodat iedereen kon zien wat haar zoon was aangedaan.
Emmett ‘Bo’ Till (vertolkt door Jalyn Hall) was geboren en getogen in Chicago, Illinois, een staat in Amerika waar racisme ook nog steeds aan de orde van de dag was, zoals Chukwu laat zien in de openingsscènes, maar waar Afro-Amerikanen niet hetzelfde gevaar liepen als in het zuiden, waar Mamie’s familie oorspronkelijk vandaan kwam. In de zomer van 1955 liet Mamie Till (Danielle Deadwyler) haar enige zoon een aantal weken zomervakantie vieren bij haar oom en diens gezin in het gehucht Money, Mississippi. Maar dat ging niet met een gerust hart.
Mamie, die het verschrikkelijke gesegregeerde gezicht van de zuidelijke staat kende, probeerde haar zoon te behoeden voor problemen, door hem bij te brengen dat hij moest oppassen voor de witte mensen. De zorgenloze jongen vergat zijn moeders advies even, toen hij Carolyn Bryant (Haley Bennett) gadesloeg in haar kleine supermarktje en haar schoonheid vergeleek met die van een filmster. Het was reden voor Bryant om haar pistool te trekken. Bo wist met zijn neefjes te ontkomen. Maar enkele dagen later werd hij midden in de nacht van zijn bed gelicht door Bryant’s man en zwager. Bo keerde terug naar zijn moeder in Chicago in een houten kist.
Chukwu schuwt geen enkel audiovisueel middel om de kijker met de neus op de verschrikkelijke feiten rond Bo’s dood te drukken. Hoewel we het verhaal vanuit Mamies perspectief beleven, geeft de regisseuse werkelijk adembenemende indrukken van hoe het moment moet zijn geweest waarop Bo’s lot bezegeld was, hoe zijn laatste angstaanjagende momenten moeten zijn geweest, en bovenal hoe verschrikkelijk hij was toegetakeld door zijn ontvoerders. Chukwu draait haar hand er niet voor om haar publiek de adem te ontnemen en zich fysiek ongemakkelijk te laten voelen. Mocht je je als kijker op dit punt in de film al enigszins onwel voelen, houd je dan maar goed vast, want het wordt nog erger.
De staat Mississippi zag absoluut geen reden om de daders voor moord te vervolgen. Er werd pas een rechtszaak op touw gezet toen er druk ontstond door de internationale aandacht die Mamie op de gruwelijke moord van haar zoon wist te vestigen. Maar daarvoor moest Mamie wel terug naar Mississippi. En met haar terugkeer, bijgestaan door haar vader John carthan (Frankie Faison) en door haar oom Moses Wright (John Douglas Thompson), gaan we het werkelijk misselijkmakende gedeelte van de film in.
Dat komt niet eens door hetzelfde soort huiveringwekkende aangezichten die we in eerdere scènes hebben gezien, waardoor je steeds meer een steen in je maag voelt. Het is een combinatie van meerdere aspecten die Chukwu meesterlijk in beeld brengt. Van de gesegregeerde ingangen naar de rechtszaal, tot de respectloze fouillering die zwarte mensen moesten ondergaan, en van de ongedwongen manier waarop staatsambtenaren het n-woord in hun mond namen, tot de mate waarin de rechter de hele zaak niet serieus nam en de verdediging Mamie niet eens de hand wilde schudden. Tezamen geeft het je niet alleen in toenemende mate het gevoel dat Mamie geen schijn van kans op gerechtigheid had. Chukwu geeft je het benauwende gevoel wat het is om continue gevaar te lopen wanneer je wordt gezien als minder dan een mens.
En zo weet Chinonye Chukwu een internationaal publiek opnieuw te laten ervaren wat rassenhaat, net als Mamie Till bijna zeventig jaar voor haar. Met recente voorbeelden van racistische beledigingen die bijvoorbeeld in Rotterdam worden gebruikt, hebben we het blijkbaar nog steeds nodig.
'Till' is te streamen op Amazon Prime.
Jasmijn Groot is genderhistorica. Ze publiceert artikelen voor onder andere Opzij en Winq en stelt haar expertise ter beschikking aan verschillende multimedia. Jasmijn studeerde Geschiedenis en Oudheidkunde aan de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit.
- ENGLISH BELOW -
It is not only through harrowing imagery that director Chinonye Chukwu seeks to remind audiences of the violence that accompanies racism. In her new film Till, she chooses to highlight another striking aspect of the story of Emmett Till (1941–1955). Till lost his life as the result of a racist act in the American state of Mississippi—a state he was not even from.
In March 2022, U.S. President Joe Biden signed the Emmett Till Antilynching Act. Since then, the practice of lynching—the extrajudicial killing of an individual by a mob—has been punishable as a hate crime, carrying a maximum prison sentence of thirty years. The law is named after the victim of one of the most horrific lynchings in living memory: Emmett Till. At the time, the fourteen-year-old boy was abducted, tortured, and murdered by a group of white men because he was alleged to have flirted with a white woman—a social interaction that was forbidden in Mississippi under the Jim Crow laws.
Emmett’s mother, Mamie Till (1921–2003), managed to draw international attention by attaching a visual image to the horrors of segregation and racism in the Deep South: the image of her brutally mutilated son. Mamie allowed the press to photograph Emmett’s face, which had become severely swollen after his body had been dumped in a river, and she insisted on an open casket at his funeral so that everyone could see what had been done to her son.
Emmett “Bo” Till (portrayed by Jalyn Hall) was born and raised in Chicago, Illinois—a state where racism was still very much present, as Chukwu shows in the opening scenes, but where African Americans did not face the same dangers as in the South, where Mamie’s family originally came from. In the summer of 1955, Mamie Till (Danielle Deadwyler) allowed her only son to spend a few weeks of his summer vacation with her uncle and his family in the hamlet of Money, Mississippi. But she did so with a heavy heart.
Mamie, who knew the harshly segregated reality of the southern states, tried to protect her son from trouble by teaching him to be cautious around white people. The carefree boy briefly forgot his mother’s advice when he observed Carolyn Bryant (Haley Bennett) in her small grocery store and compared her beauty to that of a movie star. This prompted Bryant to draw her gun. Bo managed to escape with his cousins, but a few days later he was taken from his bed in the middle of the night by Bryant’s husband and brother-in-law. Bo returned to his mother in Chicago in a wooden coffin.
Chukwu spares no audiovisual means in confronting the viewer with the horrifying facts surrounding Bo’s death. Although we experience the story from Mamie’s perspective, the director presents truly breathtaking impressions of what the moment must have been like when Bo’s fate was sealed, what his final terrifying moments may have been, and above all how brutally he was mutilated by his abductors. Chukwu does not hesitate to take the viewer’s breath away and make them feel physically uncomfortable. If, at this point in the film, you already feel somewhat unwell, brace yourself—because it gets worse.
The state of Mississippi saw absolutely no reason to prosecute the perpetrators for murder. A trial was only initiated after international attention—sparked by Mamie—created pressure in response to the brutal killing of her son. But for that, Mamie had to return to Mississippi. And with her return, accompanied by her father John Carthan (Frankie Faison) and her uncle Moses Wright (John Douglas Thompson), we enter the truly sickening part of the film.
This is not due to the same kind of shocking imagery seen in earlier scenes, which already leave you with a growing knot in your stomach. Rather, it is the combination of elements that Chukwu masterfully portrays: from segregated entrances to the courtroom, to the degrading searches Black people were subjected to; from the casual way state officials used racial slurs, to the extent to which the judge failed to take the case seriously and the defense refused even to shake Mamie’s hand. Together, these elements increasingly give the sense that Mamie had no real chance at justice. Chukwu conveys the suffocating feeling of living in constant danger when you are regarded as less than human.
In this way, Chinonye Chukwu enables an international audience to once again experience the reality of racial hatred—just as Mamie Till did nearly seventy years before her. And judging by recent examples of racist insults still being used, for instance in Rotterdam, it seems we still need that reminder.
'Till' is available for streaming on Amazon Prime.
Jasmijn Groot is a gender historian. She publishes articles for, among others, Opzij and Winq, and offers her expertise to various multimedia platforms. Jasmijn studied History and Classical Studies at the University of Amsterdam and the VU University.
Opmerkingen