DE BLOOMER
- Heleen van Rossum
- 6 dagen geleden
- 20 minuten om te lezen
Schots historicus Thomas Carlyle (1795–1881) bespreekt in zijn boek Sartor Resartus (1831) op fantasierijke wijze het discours over kleding dat in de negentiende eeuw plaatsvond. Hij stelt dat kleding altijd ‘onuitsprekelijk zinvol’ is en dat ‘de kleding die we dragen stromingen in persoonlijke en collectieve identificatie, bewegings- en migratiepatronen en sociaalpolitieke verbondenheid weerspiegelt’. Met onder andere deze beweringen was Carlyle een vernieuwend en vooruitlopend schrijver in de negentiende eeuw op het gebied van mode. Wanneer we terugkijken naar de negentiende eeuw in Amerika en West-Europa, zijn de ideeën die Carlyle bespreekt herkenbaar. Deze zijn bijvoorbeeld goed te zien in de hiërarchische verhouding tussen man en vrouw en de verschillende kledingnormen voor beide geslachten. Maar halverwege de negentiende eeuw kwam er verandering in deze verschillende kledingnormen vanwege het Bloomer kostuum dat Amelia Bloomer promootte.
In de hedendaagse cultuur is het dagelijkse kost dat men naar werk gaat in werkkleding op de fiets. Op een zaterdag, zondag, of na werk op een doordeweekse dag, baseert men de keuze voor een outfit op de geplande activiteiten. Dit geldt voor zowel mannen als vrouwen. Maar dit is wel eens anders geweest.
In de eerste helft van de negentiende eeuw werd, mede door de industrialisatie, de kloof tussen man en vrouw groter. Hoewel arbeidersvrouwen onontkoombaar buitenshuis in fabrieken werkten, ontstond binnen de burgerlijke klasse het ideaal van de vrouw die fungeerde als de perfecte gastvrouw voor haar man; ze werd geacht zich te bekommeren om het huishouden. Ondertussen begaf de man zich voornamelijk in de sfeer van arbeid en industrie.
Zoals Phyllis Tortora en Sara Marcketti bespreken in hun invloedrijke boek Survey of Historic Costume (2015) was vrouwenkleding in de eerste helft van de negentiende eeuw erg belemmerend. Ze stellen: ‘[…] wanneer mouwen laag op de schouder hingen, waren vrouwen niet in staat om hun armen boven hun hoofden te reiken en was het onmogelijk om enig fysiek werk te verrichten.’ Hierdoor waren ze gebonden aan huis en werd er van ze verwacht thuis te naaien, borduren, tekenen, schilderen of objecten te decoreren.
De jurken die vrouwen moesten dragen, bevatten rokken waarvan de lengte reikte tot op de grond. Rond 1840 was deze lengte maximaal waardoor ze erg volumineus en zwaar waren en naar beneden hingen, ondanks dat de straten tot aan de enkels bedolven waren met vuil. Aangezien de rokken het vuil meesleepten, waren ze erg onhygiënisch. Verder waren de jurken ongezond omdat de strakke korsetten de organen samenknepen.
“Het zijn hun kleren die hen doden” - Lucy Stone
In 1887 publiceerde feministe Lucy Stone een artikel in de Wood River Times waarin ze terugkeek naar de tijd voordat de veranderingen in vrouwenkleding hadden plaatsgevonden. Ze benoemt expliciet de negatieve aspecten van de restrictieve vrouwenkleding:
“Maar geen hoeveelheid beweging in de frisse lucht kan vrouwen redden van de negatieve gevolgen van hun huidige kledingstijl. Het zijn hun kleren die hen doden. Met elke stap die een vrouw zet, raakt haar voet haar rok. Ze houdt de rok omhoog bij de wreef en bij de hiel. Het gewicht is een paar ons of pond, maar wordt bij elke stap omhooggehouden. De zware rokken, met volants, overrokken, hoepelstructuren, ornamenten, kralen en andere passementen, hangen hun vele gewicht en vele meters, wapperen rondom de voeten en benen van de drager. Het korset geeft geen ruimte om voluit te ademen en de spieren hunkeren naar ruimte vanwege de strakke mouwen.”
Vanwege de fysieke beperkingen, ongezonde leefomstandigheden en oneerlijke sociale positie in vergelijking met mannen, ontstond er veel kritiek op vrouwenkleding. Deze kritiek kwam niet alleen van vrouwen zelf, maar ook van dokters en onderwijzers. Zij beweerden dat vrouwenkleding de oorzaak van ziekten en de dood was en dat het onmogelijk was voor vrouwen om normale verplichtingen in het huis te beoefenen. Ook stelden zij dat het onmogelijk was om gezonde kinderen te baren.
Vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw bouwden feministen verder op hun uitspraken over de belemmerende vrouwenkleding. Ze vonden niet langer dat de kleding slechts ongezond en onhygiënisch was, maar speculeerden zelfs over mannelijke complotten. Feministen stelden bijvoorbeeld dat vrouwelijke kleding zo ontworpen was dat bewegingen werden belemmerd zodat vrouwen niet hun eigen geld konden verdienen.
Langzamerhand kwam er steeds meer kritiek op de vrouwelijke omstandigheden. Dankzij activiste en financieel supporter van de vrouwenrechtenbeweging Elizabeth Smith Miller, dochter van de Edelachtbare Gerrit Smith van Peterboro, New York, maakte de reformkleding haar intrede. Reformkleding is de naam voor de soepel vallende kleding die ontworpen was als reactie tegen het korset. Het was de vrouwenrechtenbeweging die de aanpassingen doorvoerde met hulp van Amerikaanse sociaal hervormer Amelia Bloomer en een paar decennia later was het ‘Bloomer’ kostuum bekend geworden. Hiermee ervaarden vrouwen niet langer de last van lange, zware rokken, maar het kostuum zorgde juist voor meer bewegingsvrijheid en meer opties voor vrijetijdsbesteding.
Amelia Bloomer werd als Amelia Jenks op 27 mei 1818 geboren in Homer, New York, in de Verenigde Staten. Ze was een korte, dunne, roodharige en energieke vrouw die, na onderwijzeres en privélerares te zijn geweest, trouwde met Dexter C. Bloomer in 1840. Hij was redacteur van de krant Quaker in Seneca County en door hem kwam Amelia in publieke zaken terecht.
In 1848 werd de Seneca Falls Convention gehouden, de eerste vrouwenrechtenbijeenkomst in de Verenigde Staten, in New York, waar Amelia en andere feministen woonden. Een van hen was feministe Lucy Stone, die constateerde: ‘Vrouwen zijn in bondage; hun kleding is een grote belemmering voor hun betrokkenheid in alle zaken die ze financieel onafhankelijk zullen maken.’ Amelia was lid van de lokale Women’s Temperance Society, een organisatie die streed tegen alcoholgebruik, en in 1849 begon ze haar eigen krant The Lily: A Ladies Journal Devoted to Temperance and Literature. Hierin legde ze de focus op de interesses van vrouwen, zelfbeheersing en vrouwelijke rechten.
In 1851 werd een artikel gepubliceerd in de Seneca County Courier over ‘Vrouwenkleding’. Hoewel het artikel niet online terug te vinden is, is het aannemelijk gepubliceerd door Isaac Fuller. Hij had in 1851 opnieuw het alleenrecht op de krant gekregen en was tot 1865 redacteur en eigenaar van de krant. Hoewel Isaac het niet eens was met Amelia over vrouwenrechten, kwam hij wel op voor vrouwelijke kleding. De publicatie liet enerzijds de belemmering, ongezondheid en het ongemak van vrouwenkleding zien en promootte anderzijds de Turkse pantalon. Deze had volle pijpen die strak samenkwamen bij de enkels en een rok die reikte tot net onder de knie. Amelia reageerde op het artikel en accepteerde Isaac’s kijk op vrouwenkleding. De lezers van de Courier en de Lily hadden interesse in deze discussie tussen Isaac en Amelia over de normen van vrouwenkleding.
Activiste Elizabeth Miller had in Europa al vrouwen in de gezondheidszorg de nieuwe kledingstijl zien dragen. Ze had de stijl omarmd toen ze haar nicht, de feministische leider Elizabeth Cady Stanton, een bezoek bracht en zelfs haar vader en echtgenoot keurden het goed. Elizabeth Stanton volgde ook snel met het dragen van de nieuwe stijl.
“We hadden ademruimte en vrijheid voor onze voeten” - Amelia Bloomer
Zoals Isaac Fuller adviseerde, droeg Amelia vanaf nu ook het kledingstuk. Wat ze alleen nog niet realiseerde, was dat het een kostuum was dat honderden vrouwen door het hele land ook wilden dragen. In The Lily heeft ze de stijl als volgt omschreven:
"De rok reikte tot bijna halverwege de knie en de enkel en was niet zo wijd gemaakt als voorheen in de mode was. In mild weer werd onder de rok broeken gedragen met gemiddelde wijdte, waarvan de lengte tot aan de enkel (niet de wreef) reikte waar de stof met een elastische band samengehouden werd. Schoenen of slippers afhankelijk van de gelegenheid. Voor in de winter of nat weer waren de broeken ook vol, maar ze kwamen samen in een laars, die ongeveer tien centimeter boven de enkel zou zijn. Deze laars moet aan de bovenkant elegant aflopen en afgewerkt zijn met bont of fraai geborduurd zijn, afhankelijk van het materiële overschot van de drager.”
De stijl was zelfs vernoemd naar Amelia: ‘Bloomerism’, ‘Bloomerites’ of ‘Bloomers’. Amelia was niet de eerste die de Bloomer had geïntroduceerd, maar het was vooral vanwege haar artikelen in de pers waardoor het kostuum populariteit kreeg. Vrouwen die de Bloomer droegen waren enthousiast over hun bewegingsvrijheid:
“Hoe licht en comfortabel en netjes het was! Hoe gemakkelijk we de trap op konden zonder dat we op onszelf stapten! Hoe we de trap af konden zonder de angst dat er op ons werd gestapt! Een wandeling op een regenachtige dag in een modderige straat bracht geen angst meer, aangezien er geen meters vuile rokken waren om schoon te maken. We hadden ademruimte, en vrijheid voor onze voeten.”
De nieuwe sociale klasse ‘Dame’ die ontstond, stapte plotseling in het licht. Maar niet alle reacties waren positief. Men beschouwde de Bloomer als een aanval op de heiligheid van het huis en er werd gedacht dat het kostuum kon leiden tot de emancipatie van vrouwen en het verval van mannen. Hoewel veel kranten en tijdschriften de nieuwe stijl opnamen, waren er nog steeds veel mediabronnen die de Bloomer als onaantrekkelijk beschouwden. Vanaf 1852 bespotte de media de stijl ook met satirische tekeningen en opmerkingen en op straat zong men agressieve liederen. Daarnaast constateerde men dat vrouwen hun mysterie en aantrekkelijkheid verloren wanneer ze niet hun vloeiende jurken droegen.
Er werden niet alleen opmerkingen gemaakt over de Bloomer, maar ook tegenover vrouwen waren mannen vijandig. Het gebeurde bijvoorbeeld vaak dat vrouwen die het kostuum droegen omsingeld werden door provocateurs. In het begin bleven vrouwen standvastig en weigerden zij de tegenstanders van de Bloomer te laten winnen en zouden niet ‘onszelf weer met de kettingen vastmaken’.
Naar mate de tijd verstreek overstegen de kosten van het dragen van de reformkleding de voordelen die vrouwen ervaarden. Volgens feministisch leider Elizabeth Stanton: ‘De leiders van de vrouwenrechten ondervonden snel dat de fysieke vrijheid niet compenseerde voor de voortdurende onderdrukking en kinderachtige irritaties die ze voelden bij elke draai.’ Er werd onbeleefd gekeken naar vrouwen in publieke en private sferen, ze waren het bewuste onderwerp van kritiek en op straat werden ze gevolgd door groepen jongens.
Vanwege deze negatieve ervaringen begonnen vrouwen het kostuum los te laten. De zoon van Elizabeth Stanton vroeg zijn moeder om weer lange rokken te dragen en zelfs Amelia zag af van het kostuum in 1859. Feministen waren het erover eens dat de Bloomer een mislukking was aangezien het maar een klein decennium heeft bestaan. Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog (1861–1865) werd er niets meer over de Bloomer vernomen en aan de rokken werden zelfs hoepels toegevoegd waardoor ze nog zwaarder en moeilijker te hanteren waren.
Vanaf 1870 maakte reformkleding haar rentree vanwege de oprichting van twee nationale organisaties: The National Women Suffrage Association, geleid door feministe Elizabeth Stanton, en The American Woman Suffrage Association, geleid door feministe Lucy Stone. Beiden legden ze de focus of reformkleding, maar niet op een specifiek kostuum. Het was The New England Women’s Club (TNEWC) die de meeste feministische standpunten innam en focuste op reformkleding voor ondergoed. Een belangrijke stap naar het bewustzijn van reformkleding was dat TNEWC een winkel opende waar vrouwen terecht konden voor advies en patronen en waar kleding gedemonstreerd werd. Ook had TNEWC als uitgangspunt het afschaffen van het korset, het invoeren van gesimplificeerde jurken en het inkorten van rokken. Tijdens de laatste kwart van de negentiende eeuw droegen de meeste feministen de reformkleding. Hoewel de Bloomer in eerste instantie niet veel impact op vrouwenkleding had, heeft het kledingstuk daarmee uiteindelijk toch tot meer bewegingsvrijheid voor vrouwen geleid:
“Traditionele kleding was dat van de vrouwelijke slaaf die haar mannelijke meester diende en verwende, en die zijn sensuele grofheid bevredigde door zijn hartstochten te prikkelen. Alleen met rationele kleding kon pure vrouwelijkheid haarzelf bevrijden van slavernij, gezondheid en kracht verkrijgen en gelijkwaardig aan alle mannen deelnemen aan alle activiteiten.”
Deze bewegingsvrijheid was bijvoorbeeld goed zichtbaar in de sportsector. In het boek Survey of Historic Costume (2005) wordt sport beschreven als een vrijetijdsbesteding dat sterke lichamelijke inspanning vereist. Voor vrouwen was het voorheen onmogelijk om deel te nemen aan sporten in de eerste helft van de negentiende eeuw en pas na 1870 konden vrouwen steeds meer participeren in tennis, golf, rolschaatsen en wandelen. Bovendien werd fietsen een bekende buitenactiviteit, wat ook resulteerde in meer transporteermogelijkheden voor vrouwen.
De eerste vrouwen die zich bezighielden met fietsen droegen lange rokken en hoepelstructuren, maar vanaf de jaren 1890 werd er een speciaal kostuum ontworpen dat bestond uit een gespleten kledingstuk dat leek op de Bloomer. Rond 1885 hadden meer dan vijftigduizend Amerikanen fietsen omarmd, maar vanwege dit nieuwe kledingstuk steeg dit aantal al snel naar tien miljoen in 1896. Zelfs toekomstig president van de Verenigde Staten Theodore Roosevelt (in 1896 was hij hoofdcommissaris van de politie in New York City) had de reformkleding geaccepteerd door het goedkeuren van een vrouw die schrijlings op haar paard reed in Central Park. Vanwege het succes van het kledingstuk werd het ook gedragen tijdens andere activiteiten, bijvoorbeeld bergklimmen. Het boek The New Gymnastics for Men, Women and Children (1862) behandelde sportkleding voor vrouwen dat bestond uit de Turkse pantalon met korte rokken. Dit boek was ontzettend succesvol en vrouwen namen de stijlen die erin stonden vermeld over in het dagelijks leven.
De tweede helft van de negentiende eeuw markeerde ook het begin van sportfaciliteiten in vrouwenseminaries en -colleges. Vanaf 1860 was calisthenics (een vorm van krachttraining) en gymnastiek al deel van het curriculum, maar vanaf de jaren 1870 en 1880 werden teamsporten zoals roeien en basketbal erg geliefd. Toen vrouwen begonnen met basketbal in colleges in de jaren 1890 werden schooltenues ontworpen en een decennium later had de individuele sportkleding plaatsgemaakt voor het uniforme trainingspak. Dit pak was nog praktischer dan de Turkse pantalon of het Bloomer kostuum.
Gymnastiek was niet meer de enige sport die toegankelijk was geworden voor vrouwen—met dank aan de Bloomer. Het kostuum had namelijk ook ontwerpen voor badpakken beïnvloed die bestonden uit de Bloomer of pantalons met een overrok en bovenlijfje. De lengte van de pantalons werd naar mate de tijd verstreek korter en het uiterlijk werd compleet gemaakt met badschoenen of -slippers en een hoed. Het volume van de mouwen werd ook steeds minder vol en tegen 1885 werden de mouwen soms zelfs helemaal weggelaten. Ook al waren er veranderingen in de ontwerpen van badpakken, echt zwemmen was nog steeds niet mogelijk voor vrouwen omdat ze zich nog moesten beperken tot de ondiepe gebieden.
Maar toch hadden vrouwen de kans gekregen om het water in te gaan en zichzelf te vermaken, allemaal vanwege het Bloomer kostuum dat Amelia Bloomer in de wereld heeft gebracht.
Bronnen:
Bloomer, D. (1895). Life and Writings of Amelia Bloomer. Arena Publishing, Boston, Verenigde Staten.
Boucher, F. (1987). 20,000 Years of Fashion: The History of Costume and Personal Adornment. Harry N. Abrahms, New York, Verenigde Staten.
Brittanica Editors. (2024). ‘Amelia Bloomer: American Social Reformer’. Brittanica.
Geraadpleegd op 01-03-2024 via: www.britannica.com/biography/Amelia-Bloomer>
Cunnington, C. (1973). Feminine Attitudes in the Nineteenth Century. Haskell House, New York, Verenigde Staten.
Everts, Ensign & Events. (1876). History of Seneca Co., New York: With Illustrations Descriptive of its Scenery, Palatial Residences, Public Buildings, Find Blocks and Important Manufactories, from Original Sketches by Artists of the Highest Ability. J.B. Lippincott & Co., Philadelphia, Verenigde Staten.
Jungnickel, K. (2018). Bikes and Bloomers: Victorian Women Inventors and Their Extraordinary Cycle Wear. Goldsmiths Press, Londen, Verenigd Koninkrijk.
Kesselman, A. (1991, december). ‘The “Freedom Suit”: Feminism and Dress Reform in the United States, 1848-1875’. Gender and Society, 5 (4), pp. 495–510.
Lederle, C. (2019, 5 november). ‘Bicycles, Bloomers and the Vote: Dress Reform’. Library of
Congress Blogs. Geraadpleegd op 01-03-2024 via https://blogs.loc.gov/teachers/2019/11/
bicycles-bloomers-and-the-vote-dress-reform/
Riegel, R. (1963, herfst). ‘Women’s Clothes and Women’s Rights’. American Quarterly, 15 (3), pp. 390–401.
Tortora, P., K. Eubank (2005). Survey of Historic Costume. Fairchild Publications, New York, Verenigde Staten.
Tortora, P., S. Marcketti (2015). Survey of Historic Costume. Bloomsbury, New York / Londen, Verenigd Koninkrijk.
Ugelvig, J. (2017, 16 oktober). ‘Authenticity and its disconnects’. Frieze, Geraadpleegd op 24-02-2024 via: https://www.frieze.com/article/authenticity-and-its-discontents.
Heleen van Rossum behaalde onlangs de master Design Cultures in Amsterdam. Ze schrijft graag over de geschiedenis van mode, kunst en design, en hun wisselwerking met de maatschappij.
- ENGLISH BELOW -
Scottish historic Thomas Carlyle (1795–1881) discusses in his book Sartor Resartus (1831) in an imaginative way the nineteenth century discourse on clothing. He argues that clothing is always ‘unspeakably meaningful’ and that ‘the clothes we wear mark currents in personal and collective identification, patterns of movement and migration and socio-political affiliation’. These statements ensured Carlyle to be an innovative and progressive writer in the field of fashion in the nineteenth century. The ideas that Carlyle puts forward are recognizable when looking back at nineteenth-century America and western Europe. They can for example be seen in the hierarchical relationship between men and women and in their different standards of dress. However, halfway the nineteenth century a transformation took place in these different standards due to the Bloomer costume that Amelia Bloomer promoted.
In contemporary culture, it is everyday standard that people go to work in work suits by bike. On a Saturday, Sunday, or after work on a weekday, people choose what they wear based on their planned activities. This includes men as well as women. However, this used to be very different.
In the first half of the nineteenth century, the gap between man and woman became greater, partly due to the industrialization. Even though working-class women worked inevitably outside of the home in factories, the ideal of the woman serving as the perfect hostess for her husband emerged in the bourgeoisie; she was deemed to mind the household. In the meantime, the husband situated himself in the spheres of labour and industry.
As Phyllis Tortora and Sara Marcketti discuss in their influential book Survey of Historic Costume (2015), women’s clothing was in the first half of the nineteenth century very constraining. They state: ‘[…] when sleeves were set low on the shoulder, women would not have been able to raise their arms above their heads and were virtually incapable of performing any physical labour.’ This is why women were bound to their home, and they were expected to sew, embroider, sketch, paint, or decorate objects.
The dresses women were expected to wear contained skirts of which the length reached to the ground. Around 1840, the length of these skirts was maximized, which made them very voluminous and heavy and hung to the ground, even though the streets were covered with ankle-deep filth. As the skirts collected the filth, they were extremely unsanitary. Furthermore, the dresses were unhealthy as the tight corsets squeezed the organs.
“It is their clothes that kill them” - Lucy Stone
In 1887, feminist Lucy Stone posted an article in the Wood River Times in which she recalled the time before the changes in women’s clothing had taken place. She explicitly mentions the negative aspects of the restrictive women’s dress:
“But no amount of fresh-air exercise can save women from the evil effects of their present style of dress. It is their clothes that kill them. Every step a woman takes, her foot contends with her skirt. She lifts it on the instep, and she lifts it on the heel. The weight may be ounces or pounds, but it is taken up at every step. The heavy skirts, with flounces, overskirt, bustle, braid, beads, and other trimmings, hang their many pounds and many yards, flapping around the feet and legs of the wearer. The corset does not allow space to take a full breath, and the tight sleeves cause the muscles to cry for room.”
Due to these physical restraints, unhealthy living conditions, and women’s unfair social position in comparison to men, criticism arose on women’s dress. This critique came not only from women, but also from doctors and educators. They pleaded that women’s dress was the cause of sickness and death and that it was impossible for women to perform normal duties in their home. Also, they claimed that it was impossible to bear healthy children.
From the second half of the nineteenth century onwards, feminists built on their statements about restrictive women’s clothes. They no longer only thought that the clothing was unhealthy and unhygienic, but they even speculated about male conspiracies. For example, feminists argued that women’s clothing was consciously designed to hinder movements, so women were unable to earn their own livings.
Gradually, more criticism on women’s conditions arose. Because of activist and financial supporter of the women’s rights movement Elizabeth Smith Miller, daughter of the Hon. Gerrit Smith of Peterboro, New York, reform clothing made its entry. Reform clothing is the name of the loose clothing that was designed as a reaction to the corset. It was the women’s rights movement that implemented the alterations, with the help of American social reformer Amelia Bloomer, and a couple decennia later, the ‘Bloomer’ costume had become popular. Wearing this costume, women did no longer feel the burden of long and heavy skirts, but it provided more physical freedom and more options for leisure time activities.
Amelia Bloomer was born as Amelia Jenks on May 27, 1818, Homer, New York, in the United States. She was a short, slender, red-haired and energetic woman who, after having taught school and having been a private tutor, married Dexter C. Bloomer in 1840. He was a Quaker newspaper editor of Seneca County, and it was because of him that Mrs. Bloomer became interested in public affairs.
The Seneca Falls Convention, the first women’s rights convention, was held in 1848 in New York, where Amelia and other feminists lived. One of them was feminist Lucy Stone, who claimed: ‘Women are in bondage; their clothes are a great hindrance to their engaging in any business which will make them pecuniarily [financially] independent.’ Amelia was member of the local Women’s Temperance Society, an organisation that battled against alcohol usage, and in 1849, she started her own newspaper The Lily: A Ladies Journal Devoted to Temperance and Literature. In this paper Amelia focused on the interests of women, temperance, and women’s rights.
In 1851, an article was published in the Seneca County Courier on ‘Female Attire’. Although the article cannot be found online, it is probable that the article is published by Isaac Fuller. He had regained the sole right to the paper in 1851 and was editor and owner of the paper until 1865. Even though Isaac did not agree with Amelia on women’s rights, he stood up for women’s clothing. The publication shows on the one hand the inconvenience, unhealthiness, and discomfort of women’s dress, and promoted on the other hand the Turkish pantaloons. This garment had full legs that were gathered to fit tightly at the ankles and a skirt that reached just below the knee. Amelia reacted to the article and accepted Isaac’s view on women’s clothing. The readers of both the Courier and the Lily showed interest in this discussion between Isaac and Amelia on the norms of women’s dress.
Activist Elizabeth Miller had already seen the new style on women in health sanitaria in Europe. She had embraced the style when she visited her niece, the feminist leader Elizabeth Cady Stanton, and even received her father and husband’s approval. Elizabeth Stanton soon adapted the new style too.
“We had room to breathe, and freedom for our feet” - Amelia Bloomer
As Isaac Fuller advised, Amelia started wearing the new costume too. Only what she didn’t realize then is that it would become a costume that hundreds of women all over the country would want to wear too. She described the style in The Lily as follows:
“We would have the skirt reaching down to nearly half way between the knee and the ankle, and not made quite so full as is the present fashion. Underneath this skirt, trousers made moderately full, in fair mild weather coming down to the ankle (not instep) and there gathered in with an elastic band. The shoes or slippers to suit the occasion. For winter or wet weather the trousers also full, but coming down into a boot, which should rise at least three or four inches above the ankle. This boot should be gracefully sloped at the upper edge and trimmed with fur or fancifully embroidered, according to the waste of the wearer.”
The style was even named after Amelia: ‘Bloomerism’, ‘Bloomerites’, or ‘Bloomers’. Amelia was not the first to have introduced the Bloomer, but it was because of her articles in the press that the costume became famous. Women who wore the Bloomer were enthusiastic about their freedom of movement:
“How light and comfortable and neat it was! How easily we went up stairs without stepping on ourselves! How we came down the stairs without fear of being stepped on! A walk on a rainy day in a muddy street had no terror, for there were no yards of draggled skirts to clean. We had room to breathe, and freedom for our feet.”
The new social class ‘Lady’ who emerged, suddenly stepped into the light. However, not all feedback was positive. People considered the Bloomer an attack on the sanctity of the home, and it was thought that the costume could lead to the emancipation of women and the degradation of men. Although many newspapers and magazines included the new style, there were still some of them that considered the Bloomer unattractive. The media also ridiculed the style by 1852 using satirical cartoons and comments, and on the street, people were singing abusive jingles. Moreover, people claimed that women lost their mystery and attractiveness when not wearing their flowing robes.
Not only were comments made about the Bloomer, but men also showed hostility toward women. Often, women who wore the costume were surrounded by hecklers. At first, women were firm and did not let the opponents of the reform dress win and would not ‘rivet the chains upon ourself again’.
Over time, the costs of wearing the reform costume exceeded the benefit that women derived from it. According to feminist leader Elizabeth Stanton: ‘The women’s rights leaders, soon found that the physical freedom enjoyed did not compensate for the persistent persecution and petty annoyances suffered at every turn.’ Women were rudely gazed at in public and in private spheres, they were the conscious subjects of criticism, and in the street, they were followed by crowds of boys.
Due to these negative experiences, women started abandoning the costume. The son of Elizabeth Stanton requested his mother to wear long skirts again, and even Amelia bolted the costume in 1859. Feminists agreed that the Bloomer costume was a failure as it had existed for only nearly a decade. During the American Civil War (1861–1865), the Bloomer was not heard of again, and hoops were added to the skirts, making them even more heavy and more difficult to handle.
From 1870 onwards, dress reform returned because of the creation of two national organizations: The National Women Suffrage Association, headed by feminist Elizabeth Stanton, and The American Woman Suffrage Association, headed by feminist Lucy Stone. They both focused on dress reform, however not on one specific costume. It was The New England Women’s Club (TNEWC) that held the most feminist positions and focused on dress reform for underwear. An important step towards reform dress awareness was that TNEWC opened a store where women were provided with advice and patterns and where garments were demonstrated. It also stood for the abandonment of the corset, the simplification of dresses, and the shortening of skirts. During the last quarter of the nineteenth century, most feminists supported dress reform. Although at first glance the Bloomer had not that much impact on women’s dress, it did lead to more physical freedom in the future:
“Traditional dress was that of the female slave who served and pampered her male master, and who catered to his sensual grossness by titillating his passions. Only with rational dress could pure womanhood free herself from thraldom, attain health and vigour, and compete equally with men in all activities.”
This physical freedom was for example expressed in sports. In the book Survey of Historic Costume (2005), sports are described as a recreational activity that requires vigorous bodily exertion. Women were unable to really participate in sports in the first half of the nineteenth century, and it was only after 1870 that women were starting to engage in tennis, golf, roller-skating, and hiking. Moreover, cycling became a well-known outside activity, which also resulted in more transportation methods for women.
The first women to adopt cycling wore long skirts and bustles, but in the 1890s, a special costume was constructed that consisted of a bifurcated garment that matched the Bloomer. More than fifty thousand Americans had embraced cycling by 1885, but because of the new garment, this number rose to ten million by 1896. Even future president of the United States Theodore Roosevelt (in 1896 he was police commissioner of the police department in New York City) accepted the reform dress by approving a woman riding astride a horse in Central Park. Due to the success of the garment, it was also adopted for other activities such as mountain climbing. The book The New Gymnastics for Men, Women and Children (1862) showed exercise outfits for women that consisted of Turkish trousers with shorter skirts. The book was incredibly successful, and women adapted the styles outlined in the book in daily life.
The second half of the nineteenth century also marked the beginning of sports curricula in women’s seminaries and colleges. From 1860 onwards, calisthenics (a form of strength training) and gymnastics had already been part of the curriculum, but in the 1870s and 1880s, team sports such as crew and baseball were widely popular. When women began playing basketball in colleges in the 1890s, physical education uniforms were introduced, and a decade later, the gym suit uniform replaced the individual one. This suit was considered even more practical than the Turkish trousers of the Bloomer costume.
Gymnastics was not the only sport that had become available for women to perform—due to the Bloomer. The costume had also influenced designs of bathing dresses that consisted of Bloomers or trousers with an overskirt and bodice. The trousers were shortened gradually, and the outfit was made complete with bathing shoes or slippers and a cap. Sleeves also gradually decreased in size, and by 1885, sometimes the sleeves even disappeared. Even though adjustments to the bathing suits were made, real swimming was still not possible for women as they were limited to splashing in the shallower areas.
However, women did gain the opportunity to go into the water and enjoy themselves, all because of the Bloomer costume that Amelia Bloomer had brought into the world.
Sources:
Bloomer, D. (1895). Life and Writings of Amelia Bloomer. Arena Publishing, Boston, Verenigde Staten.
Boucher, F. (1987). 20,000 Years of Fashion: The History of Costume and Personal Adornment. Harry N. Abrahms, New York, Verenigde Staten.
Brittanica Editors. (2024). ‘Amelia Bloomer: American Social Reformer’. Brittanica.
Geraadpleegd op 01-03-2024 via: www.britannica.com/biography/Amelia-Bloomer>
Cunnington, C. (1973). Feminine Attitudes in the Nineteenth Century. Haskell House, New York, Verenigde Staten.
Everts, Ensign & Events. (1876). History of Seneca Co., New York: With Illustrations Descriptive of its Scenery, Palatial Residences, Public Buildings, Find Blocks and Important Manufactories, from Original Sketches by Artists of the Highest Ability. J.B. Lippincott & Co., Philadelphia, Verenigde Staten.
Jungnickel, K. (2018). Bikes and Bloomers: Victorian Women Inventors and Their Extraordinary Cycle Wear. Goldsmiths Press, Londen, Verenigd Koninkrijk.
Kesselman, A. (1991, december). ‘The “Freedom Suit”: Feminism and Dress Reform in the United States, 1848-1875’. Gender and Society, 5 (4), pp. 495–510.
Lederle, C. (2019, 5 november). ‘Bicycles, Bloomers and the Vote: Dress Reform’. Library of
Congress Blogs. Geraadpleegd op 01-03-2024 via https://blogs.loc.gov/teachers/2019/11/
bicycles-bloomers-and-the-vote-dress-reform/
Riegel, R. (1963, herfst). ‘Women’s Clothes and Women’s Rights’. American Quarterly, 15 (3), pp. 390–401.
Tortora, P., K. Eubank (2005). Survey of Historic Costume. Fairchild Publications, New York, Verenigde Staten.
Tortora, P., S. Marcketti (2015). Survey of Historic Costume. Bloomsbury, New York / Londen, Verenigd Koninkrijk.
Ugelvig, J. (2017, 16 oktober). ‘Authenticity and its disconnects’. Frieze, Geraadpleegd op 24-02-2024 via: https://www.frieze.com/article/authenticity-and-its-discontents.
Heleen van Rossum recently completed her master’s degree in Design Cultures in Amsterdam. She enjoys writing about the history of fashion, art, and design, and their interaction with society.
Opmerkingen