WIE BETAALT DE REKENING VOOR KINDEREN?
Het CBS berekende in 2024 dat 50% van de heterokoppels de zorg voor het gezin graag gelijk zou verdelen, maar dat slechts 9% daarin slaagt. Ook bleek dat vrouwen met een partner en minderjarige kinderen vaker financieel afhankelijk zijn van hun partner dan andere vrouwen. Sophie van Gool laat in Je kind is een goudmijn, waarom iedereen verdient aan je kind behalve jij zien dat niet enkel conservatief gedachtegoed deze scheve verhoudingen in stand houden, maar ook financiële belangen rondom kinderen en ouders. Wie daarvoor meestal de prijs betaalt laat zich wel raden.
Sinds ik zelf moeder ben heb ik een ongezonde obsessie voor hoe andere gezinnen met twee werkende ouders het doen, in de hoop de heilige ouderschaps-graal te vinden. Want als je weet waar het mis gaat kun je ook aan een oplossing werken, toch? Met die hoop las ik Je kind is een goudmijn.
Van Gool is geen boze moeder die gefrustreerde stukjes tikt. Ze is econoom, gespecialiseerd in de loonkloof en ongelijkheid op de werkvloer, en columnist bij het Financieel Dagblad. Ook heeft ze een voorliefde voor cijfers en daar schuilt ook de kracht van dit boek. Dat kinderen krijgen een enorme impact heeft op vrouwen op het gebied van carrière, hun gezondheid en financiële positie is bij de meesten wel bekend; maar hoe verreikend die impact precies is legt Van Gool bloot met een onderbouwing die je niet snel terzijde kunt schuiven.
Haar onderzoek is opgesplitst in drie delen: de kinderwens als groeimarkt (o.a. over eicel vitrificatie, draagmoederschap, cyclus-apps), zwangerschap en babytijd als verdienmodel (momfluencers, de grove winsten in de kinderopvang) en ouderschap als onbetaalde arbeid (de babyboete, en hoezeer vrouwen inleveren zodra ze moeder worden). Van Gool voert een indrukwekkende bronnenlijst aan en zet haar liefde voor cijfers volledig in om tientallen onderzoeken uit te pluizen. Dat levert munitie op tegen bekende dooddoeners als ‘vrouwen werken nu eenmaal in sectoren waar het grote geld niet wordt verdiend’, of ‘mijn vrouw werkt alleen om de crèche te betalen’, of ‘jouw zwangerschap is ook een risico voor mij als werkgever’. Van Gool weerlegt die argumenten niet alleen, ze verpulvert ze met data.
Het boek is haast een economisch manifest waarmee je je conservatieve oom of buurvrouw op de eerstvolgende kringverjaardag om de oren kunt slaan. Zo haalt Van Gool Nobelprijs winnaar Claudia Goldin aan, die onder meer aantoonde dat getrouwde vrouwen van oudsher juist wél werkten, in plaats van thuis te zitten met de kinderen. Hun arbeidsparticipatie was eind 18e eeuw rond de 60%, waarna deze bij de start van de industriële revolutie een vrije val maakte om begin 19e eeuw juist weer enorm te stijgen. Je zou deze u-curve haast op je onderarm willen tatoeëren om het bewijs altijd bij de hand te hebben.
De leesbaarheid heeft overigens niets te vrezen van alle wetenschappelijke onderzoeken die worden aangehaald. Van Gool schrijft luchtig en bij vlagen geestig, ‘Ruim honderd jaar na de eerste Vogue lijkt Instagram eigenlijk één grote, geëxplodeerde Tupperware-party’.
Wel moet gezegd dat het boek hier en daar zijn focus verliest omdat Van Gool soms erg lang blijft hangen bij één onderwerp. Zo verzandt ze onder andere in een lange verhandeling over de ethiek van eicel vitrificatie en de biologische klok, terwijl juist de economie erachter zoveel schokkender is. De toon is in het derde deel venijniger en naming-and-shaming wordt niet geschuwd. Dat is invoelbaar, het onderwerp is ook woedend makend, maar is wel een stijlbreuk met de feitelijkheid van de eerste twee delen. Al draagt Van Gool daar in de epiloog het antwoord voor aan: ‘het persoonlijke is politiek’ zoals feministen al sinds de late jaren zestig plachten te zeggen.
De kernboodschap van het boek bevindt zich op twee sporen: enerzijds de financiële excessen rondom zwangerschap en ouderschap en anderzijds de moeder als mijnwerker die op vele vlakken het harde werk levert voor de goudmijntjes in luiers. Van Gool laat zien dat bedrijven met hun marketing de levens van ouders en kinderen sterker sturen dan je zou denken en vaak in een richting die vooral hén goed uitkomt. Nestlé heeft er belang bij dat minder vrouwen borstvoeding geven, Procter & Gamble wil dat kinderen zo lang mogelijk in de luiers blijven en Partou vaart er wel bij als kinderen zo veel mogelijk dagen naar de kinderopvang gaan. Ze stelt de ongemakkelijke vraag of het erg is dat deze bedrijven van zwangerschap of kinderen een verdienmodel hebben gemaakt. Maar ze wijst ook op het schrille contrast met de onbetaalde arbeid en (vaak ongelijke) taakverdeling tussen ouders die met 'liefde', 'toewijding' en 'de natuur' wordt afgedaan.
De moederschapsgraal heb ik in dit boek niet gevonden, wel een kraakheldere verwoording waarom de moedereconomie zo schuurt. Voor iedereen die zich weleens afvraagt waarom moederschap fysiek, mentaal en financieel zo zwaar weegt en waarom dat allesbehalve toeval is, is dit boek onmisbaar.
'Je kind is een goudmijn; waarom iedereen verdient aan je kind behalve jij' (9789089682628 - Paperback 22,95) is in een nieuwe editie beschikbaar in de boekwinkel of direct te bestellen bij Lannoo Uitgevers Groep.
Bo van Versendaal is kunsthistoricus en werkzaam in de culturele sector. Ze duikt graag de archieven in en speurt naar verhalen om kunst en geschiedenis toegankelijk te maken.
- ENGLISH BELOW -
In 2024, Statistics Netherlands (CBS) calculated that 50% of heterosexual couples would like to split childcare duties equally, but only 9% actually manage to. It also found that women with a partner and minor children are more often financially dependent on their partner than other women. In Je kind is een goudmijn, waarom iedereen verdient aan je kind behalve jij (English: Your Child Is a Goldmine: Why Everyone Profits from Your Child Except You), Sophie van Gool shows that these skewed dynamics are upheld not only by conservative ideology, but also by the financial interests surrounding children and parents. Who usually ends up footing the bill is not hard to guess.
Since becoming a mother myself, I've developed an unhealthy obsession with how other families with two working parents manage their lives, hoping to find the holy grail of parenting. After all, if you know where it goes wrong, you can work on a solution, right? It was with that hope that I read Your Child Is a Goldmine.
Van Gool is no angry mother venting frustrated little essays. She is an economist specializing in the gender pay gap and workplace inequality, and a columnist for the Financieel Dagblad. She also has a weakness for numbers, and that's where the book's strength lies. That having children has an enormous impact on women – on their careers, health, and financial position – is common knowledge by now; but exactly how far-reaching that impact is, Van Gool lays bare with evidence that's hard to brush aside.
Her research is divided into three parts: the desire to have children as a growth market (including egg freezing, surrogacy, and cycle-tracking apps), pregnancy and early motherhood as a businessmodel (momfluencers, the steep profits made in childcare), and parenting as unpaid labor (the so-called "motherhood penalty," and just how much women give up once they become mothers). Van Gool cites an impressive list of sources and puts her love of numbers to full use, combing through dozens of studies. That gives the reader ammunition against familiar conversation-stoppers like "women just happen to work in sectors where the real money isn't made," or "my wife only works to pay for daycare," or "your pregnancy is a risk for me as an employer, too." Van Gool doesn't just refute these arguments – she pulverizes them with data.
The book reads almost like an economic manifesto you could use to beat your conservative uncle or neighbor over the head at the next family gathering. Van Gool, for instance, cites Nobel laureate Claudia Goldin, who showed, among other things, that married women historically did work, rather than staying home with the children. Their labor force participation stood at around 60% in the late eighteenth century, then plummeted with the onset of the Industrial Revolution, before rising sharply again in the early nineteenth century. You'd almost want to tattoo this U-curve on your forearm, just to have the evidence on hand at all times.
The readability has nothing to fear from all the scientific research cited. Van Gool writes with a light touch and is often witty: "More than a hundred years after the first issue of Vogue, Instagram essentially looks like one giant, exploded Tupperware party."
It must be said that the book occasionally loses focus, as Van Gool sometimes lingers too long on a single topic. At one point, for example, she gets bogged down in a lengthy discussion of the ethics of egg freezing and the biological clock, when the economics behind it are actually far more shocking. The tone in the third part also turns sharper, and Van Gool doesn't shy away from naming and shaming. That's understandable - the subject matter is infuriating - but it is a break in style from the factual tone of the first two parts. Though Van Gool offers her own answer to that in the epilogue: "the personal is political," as feminists have been saying since the late 1960s.
The book's core message runs along two tracks: on one hand, the financial excesses surrounding pregnancy and parenthood, and on the other, the mother as the miner doing the hard labor, in countless ways, for the little goldmines in diapers. Van Gool shows that companies, through their marketing, steer the lives of parents and children more than you'd think - usually in a direction that suits them best. Nestlé benefits when fewer women breastfeed, Procter & Gamble wants children to stay in diapers as long as possible, and Partou profits when children attend daycare as many days as possible. She raises the uncomfortable question of whether it's really so bad that these companies have turned pregnancy or children into a business model, while also pointing to the stark contrast with the unpaid labor and the often unequal division of tasks between parents, which gets brushed off with talk of "love," "devotion," and "nature."
I didn't find the holy grail of motherhood in this book, but I did find a crystal-clear articulation of why the mother economy chafes the way it does. For anyone who has ever wondered why motherhood weighs so heavily - physically, mentally, and financially - and why that is anything but a coincidence, this book is essential reading.
'Je kind is een goudmijn: waarom iedereen verdient aan je kind behalve jij' (9789089682628 – paperback, 22.95) is now available in a new edition at bookstores or can be ordered directly from Lannoo Uitgevers Groep.
Bo van Versendaal is an art historian working in the cultural sector. She enjoys diving into archives and hunting for stories to make art and history accessible.
Opmerkingen